972563d5

Zonlicht in je cellen – het belang van vitamine D₃

Mon, 03 Nov 2025 17:00:30 GMT

Stel je voor: het is een frisse herfstdag. De zon laat zich nog even zien, je voelt het licht op je huid en zonder dat je het doorhebt, gebeurt er iets bijzonders. In de bovenste laag van je huid wordt een klein wondertje gecreëerd: vitamine D₃.
Een vitamine die, zoals steeds meer onderzoek laat zien, eigenlijk veel meer is dan een vitamine. Het is een echte regisseur in je lichaam, die in stilte meewerkt aan talloze processen — van sterke botten tot een goed werkend immuunsysteem.

Van zonnestraal tot actief hormoon

Het verhaal van vitamine D₃ begint bij zonlicht . Wanneer UVB-straling je huid raakt, zet je lichaam een vetachtige stof, 7-dehydrocholesterol, om in cholecalciferol – oftewel: vitamine D₃. Maar dat is nog maar het begin. Deze ruwe vorm moet nog “bewerkt” worden om actief te worden.

Eerst reist vitamine D₃ met je bloed mee naar de lever , waar het wordt omgezet in 25-hydroxyvitamine D. Dat is de vorm die artsen meten als ze willen weten of je voldoende vitamine D in je bloed hebt.
Vervolgens gaat het naar de nieren , waar de tweede stap plaatsvindt: daar wordt het omgezet in de actieve hormoonvorm, 1,25-dihydroxyvitamine D (ook wel calcitriol genoemd).

Pas dan kan vitamine D zijn werk doen door zich te binden aan receptoren in allerlei weefsels: in je botten, je spieren, je darmen, en zelfs in je immuuncellen. Die receptoren zijn als sleutels die deuren openen, waardoor genen worden geactiveerd die bijdragen aan opname van calcium, sterke spieren, en een goed afweersysteem.

Zoals een orkest pas volledig klinkt als alle instrumenten meedoen, werkt vitamine D pas goed als huid, lever, nieren en darmen allemaal samenwerken.

Waarom we niet zonder kunnen

Lange tijd dacht men dat vitamine D vooral iets te maken had met sterke botten en tanden . En dat klopt, zonder voldoende vitamine D kan je lichaam calcium niet goed opnemen, wat op de lange termijn kan leiden tot broze botten of spierzwakte.

Maar recente onderzoeken laten zien dat de rol van vitamine D veel breder is.
Vrijwel elk orgaan in het lichaam heeft vitamine D-receptoren. Dat betekent dat deze vitamine invloed heeft op immuuncellen, de stofwisseling, het hart-vaatstelsel en zelfs op stemming en energie.

Een tekort kan dus veel subtielere gevolgen hebben dan alleen zwakke botten. Vermoeidheid, spierpijn, een lagere weerstand of sombere gevoelens kunnen signalen zijn dat je lichaam hunkert naar meer zonlicht — of beter gezegd: meer actieve vitamine D.

Hoeveel heb je nodig?

In Nederland krijgt bijna iedereen in de winter te weinig zon om voldoende vitamine D aan te maken. Ons lichaam kan het deels opslaan, maar die voorraad raakt langzaam op. Daarom kijken artsen vaak naar de hoeveelheid 25-hydroxyvitamine D in het bloed .

De Gezondheidsraad adviseert dat volwassenen minimaal 50 nmol/L moeten hebben om gezond te blijven. Voor jongere mensen is 30 nmol/L soms voldoende, maar hoger is over het algemeen beter.
Onderzoekers wijzen erop dat waarden tussen 50 en 100 nmol/L vaak samenhangen met een optimale werking van spieren, immuunsysteem en stofwisseling en tussen de 80 en 120 nmol/L wordt als optimaal gezien.

Er is overigens weinig verschil tussen mannen en vrouwen: beiden hebben ongeveer evenveel nodig, al kunnen factoren als leeftijd, gewicht, huidskleur en levensstijl de behoefte beïnvloeden.

De stille rol van je organen

Wat veel mensen niet weten, is dat je lever en nieren een hoofdrol spelen in het vitamine D-verhaal.
Een gezonde lever is nodig voor de eerste omzettingsstap; een gezonde nier voor de tweede. Wanneer één van die organen niet optimaal werkt, kan de productie van actieve vitamine D sterk afnemen — zelfs als je voldoende zonlicht krijgt of supplementen slikt.

Daar komt bij dat vitamine D een vetoplosbare stof is. Dat betekent dat het alleen goed wordt opgenomen als je vetten eet en als je gal en spijsvertering goed functioneren.
Mensen met lever- of galproblemen, darmontstekingen of aandoeningen die vetopname beperken (zoals coeliakie of Crohn) hebben daarom vaker een tekort.

En dat is waar het idee van “ontgiften” biologisch gezien raakvlakken krijgt: geen detoxkuur met sapjes, maar zorgen dat je ontgiftende organen — lever, nieren en darmen — schoon en vitaal blijven. Een gezonde leefstijl, voldoende beweging, matige alcoholinname en evenwichtige voeding zijn daarnaast heel belangrijk.

Waarom dit allemaal samenhangt

Vitamine D laat zien hoe alles in het lichaam met elkaar verbonden is.
Een zonnestraal zet iets in beweging in je huid, maar of dat uiteindelijk zijn werk kan doen in je cellen, hangt af van hoe goed je organen samenwerken.
Een verstoring in de lever of nieren kan de hele keten stilleggen. En zelfs als alles goed werkt, blijft het belangrijk dat je lichaam genoeg grondstoffen heeft — vetten, zonlicht en gezonde voeding.

Vitamine D is daarmee niet zomaar een supplement, maar een symbool voor de balans tussen binnen en buiten: tussen wat we opnemen uit onze omgeving en hoe ons lichaam dat omzet in energie, kracht en gezondheid.

Tot slot

Of je nu man of vrouw bent, jong of ouder: vitamine D₃ verdient aandacht.
Een waarde van rond de 50 nmol/L is een goed startpunt, maar voel je vrij om samen met een arts te kijken of jouw lichaam misschien meer nodig heeft.
En vergeet niet: het begint allemaal met een beetje zon, een gezonde lever en nier, en de bereidheid van je lichaam om te doen waar het al eeuwen goed in is — leven op licht .

Bij de Noordeinde Clinic helpen we de ontgifting op orde te brengen, waardoor de opname van Vitamine D3 in het lichaam wordt geoptimaliseerd.

Praktische tips voor een gezonde vitamine D₃-spiegel

1. Vang de zon, slim

Probeer van maart tot oktober dagelijks 15–30 minuten buiten te zijn met onbedekte armen en gezicht.
In de wintermaanden (november–maart) is de zon in Nederland te zwak om vitamine D aan te maken — dan is voeding of suppletie extra belangrijk.
Donkere huid? Je hebt meer zonlicht nodig voor dezelfde aanmaak.

2. Eet voor je vitamine D

Vitamine D zit vooral in vette vis zoals zalm, haring, makreel, sardines
Eidooiers
Roomboter en lever

Toch is het lastig om via voeding alleen genoeg binnen te krijgen; een supplement is vaak nodig in de donkere maanden.

3. Supplementeren – hoe en hoeveel

De Gezondheidsraad adviseert volwassenen om dagelijks 10 mcg (400 IE) te nemen als ze weinig zon krijgen. Voor mensen boven de 70 jaar, zwangeren, mensen met een donkere huid of bedekte kledingstijl: 20 mcg (800 IE) per dag.
Op basis van je bloedwaarde kun je het beste de juiste dosering bepalen. Een goede onderhoudsdosis is 25 - 75 mcg per dag (1000 tot 3000 IE). Bij een te lage vitamine D-serumspiegel kan tijdelijk een hogere dosis vitamine D worden ingenomen (tot 18 jaar: 2000 ie/dag gedurende 6 weken; boven 18 jaar: 6000 ie/dag gedurende 8 weken). Bron: orthokennis.nl

�� Let op: Vitamine D is vetoplosbaar. Neem het bij voorkeur tijdens een maaltijd die vet bevat — dan wordt het beter opgenomen.

4. Zorg voor gezonde organen en optimale ontgifting

Je lever en nieren zijn de echte “chemische fabriekjes” achter vitamine D.

Beperk alcohol en bewerkelijke voeding.
Eet kleurrijk, met voldoende groenten, gezonde vetten en eiwitten.
Blijf in beweging: dat ondersteunt zowel de doorbloeding als de werking van lever en nieren.

5. Denk holistisch

Vitamine D is geen wondermiddel, maar onderdeel van een groter geheel. Zon, voeding, beweging, stressmanagement en slaap versterken elkaars effecten.
Een gezonde levensstijl laat vitamine D doen waar het voor bedoeld is: je lichaam in balans brengen, van binnenuit.

De rol van het darmmicrobioom in relatie tot de gezondheid

Fri, 06 Jun 2025 13:32:27 GMT

“Alle ziekten beginnen in de darm”

Deze bekende uitspraak van Hippocrates is niet zomaar een willekeurige opmerking, maar een erkenning van het feit dat de darmen een cruciale rol spelen in ons lichaam. Het darmmicrobioom, de verzameling van biljoenen micro-organismen die in onze darmen leven, speelt een cruciale rol in onze algehele gezondheid. Deze complexe gemeenschap van bacteriën, virussen, schimmels en andere microben beïnvloedt niet alleen de spijsvertering, maar ook het immuunsysteem, de stofwisseling, de mentale gezondheid en zelfs het risico op chronische ziekten.

Wat is het darmmicrobioom?

Het darmmicrobioom bestaat voornamelijk uit bacteriën die in de dikke darm wonen. Deze micro-organismen helpen bij het afbreken van voedselresten, zoals vezels, die het menselijk lichaam zelf niet kan verteren. In ruil daarvoor produceren ze stoffen zoals korte-keten vetzuren (bijvoorbeeld butyraat), die essentieel zijn voor de gezondheid van de darmwand en andere lichaamsfuncties.

Belangrijke functies van het darmmicrobioom

Spijsvertering en voedingsstoffensynthese
Het microbioom helpt bij de afbraak van complexe koolhydraten, zoals vezels, en produceert vitamines zoals vitamine K en bepaalde B-vitamines. Deze voedingsstoffen zijn cruciaal voor energieproductie en andere fysiologische processen.
Immuunsysteemregulatie
Het darmmicrobioom traint en ondersteunt het immuunsysteem door interactie met immuuncellen in de darmwand. Een gebalanceerd microbioom helpt het lichaam onderscheid te maken tussen schadelijke pathogenen en onschadelijke stoffen, waardoor overreacties zoals allergieën of auto-immuunziekten worden voorkomen.
Bescherming tegen ziekteverwekkers
Een gezond microbioom concurreert met schadelijke bacteriën om ruimte en voedingsstoffen, waardoor het de groei van pathogenen beperkt. Dit wordt ook wel de "barrièrefunctie" genoemd.
Invloed op mentale gezondheid
De darm-hersenas, een communicatienetwerk tussen de darmen en de hersenen, wordt sterk beïnvloed door het microbioom. Microben produceren stoffen zoals serotonine, een neurotransmitter die stemming en emoties reguleert. Een verstoord microbioom wordt in verband gebracht met aandoeningen zoals depressie en angst.
Stofwisseling en gewichtsregulatie
Het microbioom speelt een rol bij de verwerking van koolhydraten, vetten en eiwitten. Een disbalans in de samenstelling van het microbioom kan bijdragen aan obesitas, diabetes type 2 en andere metabole aandoeningen.

Factoren die het darmmicrobioom beïnvloeden

Voeding : Een dieet rijk aan vezels, groenten, fruit en gefermenteerde voedingsmiddelen (zoals yoghurt en kimchi) bevordert een divers en gezond microbioom. Bewerkte voedingsmiddelen en overmatig suiker- of vetgebruik kunnen de balans verstoren.
Antibiotica : Hoewel antibiotica noodzakelijk kunnen zijn, doden ze ook nuttige bacteriën, wat kan leiden tot dysbiose (een verstoorde microbiota).
Leefstijl : Stress, slaapgebrek en gebrek aan beweging kunnen het microbioom negatief beïnvloeden.
Leeftijd : Het microbioom verandert gedurende het leven, met een afname in diversiteit op oudere leeftijd.

Darmmicrobioom en ziekten

Een verstoord darmmicrobioom wordt geassocieerd met verschillende gezondheidsproblemen, waaronder:

Inflammatoire darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.
Metabole stoornissen zoals obesitas en diabetes type 2.
Mentale gezondheidsproblemen zoals depressie en angststoornissen.
Auto-immuunziekten zoals reumatoïde artritis en multiple sclerose.

Hoe het darmmicrobioom te ondersteunen

Eet gevarieerd en vezelrijk : Voedingsmiddelen zoals volkoren granen, peulvruchten, groenten en fruit voeden gunstige bacteriën.
Gebruik probiotica en prebiotica : Probiotica (zoals in yoghurt of supplementen) voegen gunstige bacteriën toe, terwijl prebiotica (zoals inuline in bananen en uien) deze bacteriën voeden.
Beperk antibiotica tot noodzakelijk gebruik : Overleg met een arts om onnodig gebruik te vermijden.
Leef gezond : Regelmatige beweging, voldoende slaap en stressmanagement dragen bij aan een gezond microbioom.

Het darmmicrobioom is een sleutelspeler in de menselijke gezondheid, met verstrekkende effecten op zowel fysieke als mentale welzijn. Door bewuste keuzes in voeding en leefstijl kunnen we de diversiteit en balans van het microbioom bevorderen, wat kan leiden tot een betere gezondheid en een lager risico op chronische ziekten. Toekomstig onderzoek zal waarschijnlijk nog meer inzicht geven in de complexe interacties tussen het microbioom en ons lichaam, en hoe we deze kennis kunnen toepassen voor preventie en behandeling van ziekten. Wil jij meer inzicht in je darmgezondheid? Boek een afspraak via www.noordeindeclinic.nl/afspraak en werk samen met ons aan jouw gezondhei d.

De rol van glutathion op insulineresistentie

Wed, 02 Apr 2025 14:06:38 GMT

Nederland telt ongeveer 1.1 miljoen mensen met DMII en uit recent onderzoek van de Universiteit van Maastricht komen hier nog 1.4 miljoen mensen bij met prediabetes. Naar verwachting zal dit aantal in de nabije toekomst stijgen naar 1 op de 3 Nederlanders van boven de 45 jaar die DMII ontwikkelt. De pathogene aanjager die wordt beschouwd van veel moderne ziekten zoals diabetes mellitus II, maar ook metabool syndroom, niet-alcoholische leververvetting, PCOS en hart-en vaatziekten is insulineresistentie. Exacte cijfers hoeveel mensen in de Westerse beschaving aan insulineresistentie doen is niet bekend. Volgens de laatste schatting doet bijna 90% van de westerse bevolking aan een bepaalde mate van insulineresistentie. Echter niet iedereen die insulineresistentie doet ontwikkelt DMII. [1]

Wat is insulineresistentie nu eigenlijk en wat zijn de meest voorkomende oorzaken?

Insuline is een hormoon dat wordt aangemaakt door speciale cellen in de alvleesklier en is betrokken bij het belangrijkste homeostatische systeem, het glucoseregulatie systeem. De aanmaak van insuline zorgt voor de regulatie van de bloedsuikerspiegel door via receptoren glucose de spier-, lever- en vetcellen in te trekken om vervolgens energie aan te maken of op te slaan. Een verminderde gevoeligheid van de receptoren voor insuline wordt insulineresistentie genoemd. [2]
De oorzaak van insulineresistentie is multifactorieel; waarbij laaggradige inflammatie een grote rol inneemt. Uit de vele onderzoeken die gedaan zijn komt naar voren dat koolhydraatrijke voeding en een inactieve leefstijl hierbij een belangrijke oorzaak zijn. Echter is het ontstaan ervan, en de gevoeligheid om insulineresistentie te ontwikkelen ook afhankelijk van andere factoren [3]. Er is een erfelijke component betrokken, die zonder ingrijpen bij de stijging van het aantal mensen met insulineresistentie tot gevolg kan hebben dat iedere baby insulineresistent geboren zal worden. Daarnaast speelt het darmmicrobioom, oxidatieve stress, chronische infecties en allergieën ook een rol. Deze componenten spelen ook een rol bij het ontwikkelen van laaggradige inflammatie. Het sterke verband en de vicieuze cirkel tussen insulineresistentie en laaggradige inflammatie is dan ook een belangrijk onderzoeksgebied in het gezond verouderen.

In deze review zal verder ingegaan worden op de verschillende interventies in het tegengaan van insulineresistentie. En in het bijzonder op de rol van het lichaamseigen antioxidant glutathion, dat een onmiskenbare rol speelt in het wegvangen van oxidatieve stress en betrokken is bij de cellulaire gezondheid in alle weefsels in het lichaam. Glutathion is de belangrijkste intracellulaire antioxidant en aanwezig in relatief hoge concentraties in alle lichaamscellen. Glutathion is een tripeptide ontstaan uit de aminozuren glutaminezuur, glycine en cysteïne en wordt door het lichaam zelf aangemaakt. Dit proces vindt vooral plaats in de lever. Verlaagde glutathion spiegels worden in verband gebracht met veroudering en het ontstaan van (neuro-) degeneratieve ziekten. [4]

Antioxidanten keren het tij

“Verlaagd antioxidanten niveau bij insulineresistentie”

De meeste menselijke cellen gebruiken glucose als hun belangrijkste brandstof, waarbij de opname van glucose in de cellen afhankelijk is van insuline. Insuline is dus essentieel voor de werking van deze weefsels. Een verminderde gevoeligheid voor insuline, als gevolg van verstoringen in verschillende moleculaire routes, leidt echter tot insulineresistentie. Dit speelt een rol bij veel stofwisselingsstoornissen, zoals type 2 diabetes en het metabool syndroom, doordat de insulinereceptoren worden belemmerd wat de glucose opname in de cellen verstoort. Hoewel het mechanisme van insulineresistentie nog niet volledig is vastgesteld, worden verschillende theorieën over het algemeen als redelijk beschouwd, waaronder oxidatieve stress.

Oxidatieve stress ontstaat wanneer de productie van vrije radicalen de capaciteit van het antioxidant systeem overtreft, wat leidt tot de schadelijke effecten van deze radicalen. Vrije radicalen zijn normale fysiologische componenten in de biologische homeostase, maar wanneer hun productie te hoog wordt en de antioxidant capaciteit van het lichaam overstijgt, ontstaat oxidatieve stress. Reactieve zuurstof soorten (ROS) veroorzaken insulineresistentie in perifere weefsels door verschillende schakels in de signaaltransductie van de insulinereceptor te verstoren, wat uiteindelijk leidt tot een verminderde expressie van de GLUT4-transporteiwit in het celmembraan.
Mitochondriën spelen een rol in het
verhogen van ROS-niveaus in omgevingen met een overvloed aan voedingsstoffen, wat op zijn beurt stressreacties in de cel geeft [13]. Het systemische gevolg hiervan is een positieve feedback van hyperinsulinemie en een afname van de gevoeligheid van cellen voor glucose. Obesitas draagt bij aan metabole stoornissen en bevordert de verspreiding van oxidatieve stress. Vrije vetzuren versnellen de mitochondriale splitsing en stimuleren de productie van ROS. Adipokines die vrijkomen uit opgeslagen vetweefsel veroorzaken systemische ontsteking. Het inzetten van therapeutische doseringen van diverse antioxidanten wordt als veelbelovende behandeling gezien om insulineresistentie om te keren. [5][6]

Effect van glutathion op insulineresistentie

“GlyNac, de som is groter dan de delen”

Uit onderzoek van arts diabetoloog en hoogleraar endocrinologie Rajagopal Sehkar komt naar voren dat de combinatie van suppletie van glycine en N-Acetyl-cysteine de intracellulaire glutathion synthese bevordert. Met als resultaat dat de glutathion niveaus in de cellen stijgen, oxidatieve stress vermindert en de mitochondriale disfunctie ook vermindert.
Binnen de kleine onderzoeksgroep van ouderen tussen de 71 en 80 jaar trad een verbetering op van 59% in de insulineresistentie en de verstoorde mitochondriale vetzuuroxidatie herstelde naar het niveau van jongeren. Deze verbetering trad op na 24 weken lang dagelijkse inname van 1,33 mmol/kg glycine en 0,81 mmol/kg NAC. Ondanks de kleine opzet van dit specifieke onderzoek, zijn de resultaten veelbelovend. En hebben soortgelijke resultaten zich ook laten zien in eerdere door Sehkar opgezette onderzoeken.

Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat het toevoegen van orale glutathion niet of nauwelijks heeft geleid tot verhoogde intracellulaire niveaus van glutathion. De verklaring hiervoor is dat het in de darm wordt afgebroken. En ook wordt van nature glutathion niet in het plasma gemaakt en naar weefsels gedistribueerd. Het glutathion metabolisme komt bovendien zeer nauw. Iedere cel heeft zijn eigen metabole activiteit en zowel te lage als te hoge niveaus kunnen celschade geven. In een gezonde cel is er een balans tussen oxidatieve stress, een overschot aan vrije radicalen of reactieve zuurstofsoorten, en reductieve stress, een overschot aan antioxidanten. Door het manipuleren van glutathion synthese in het lichaam ontstaat er reductieve stress in de cel, wat leidt tot meer insulineresistentie en mitochondriale disfunctie. [7]

Uit een gerandomiseerde proef uit 2021 onder 20 proefpersonen blijkt dat het suppleren van 1000 mg orale glutathion GSH (gereduceerd glutathion) per dag aan 10 zwaarlijvige mensen zonder DBII en 10 zwaarlijvige mensen met DBII na 3 weken een significante verhoging van insulinegevoeligheid laat zien. Echter liet het geen verandering zien in de markers van oxidatieve stress. [8]

De impact van zwavel

Zwavel speelt een cruciale rol in de lichaamseigen synthese van glutathion. Het zwavelatoom in de thiolgroep van cysteïne, een organische verbinding waarin het zuurstofatoom vervangen is door een zwavelatoom, is belangrijk voor de antioxidant functie van glutathion. Een dieet bestaande uit voldoende zwavel is belangrijk om de lichaamseigen productie van glutathion te bevorderen. Voeding rijk aan zwavel is eieren, vlees, vis en zeevruchten, zuivelproducten, peulvruchten, noten en zaden, knoflook, ui, kolen, kruisbloemige en allium groenten. [9]

De darmen spelen een hoofdrol

Het darmmicrobioom speelt een cruciale rol in de gezondheid van het lichaam, inclusief de regulatie van antioxidanten zoals glutathion. De interactie tussen het darmmicrobioom en glutathion is een complex proces, maar er zijn verschillende manieren waarop het microbioom glutathion kan beïnvloeden:

Productie van antioxidanten: Het darmmicrobioom kan bijdragen aan de productie van antioxidanten, waaronder glutathion, door het afbreken van bepaalde voedingsstoffen. Sommige bacteriën in de darm kunnen stoffen produceren die de aanmaak van glutathion stimuleren, zoals cysteïne.
Versterken van de darmbarrière: Het darmmicrobioom helpt de integriteit van de darmwand te behouden, wat de kans op lekkende darm vermindert. Wanneer de darmwand gezond is, wordt oxidatieve stress verminderd, wat op zijn beurt de glutathionniveaus ten goede komt.
Regulatie van ontstekingen: Het darmmicrobioom beïnvloedt ontstekingsreacties in het lichaam. Een gezond microbioom helpt om ontstekingen in toom te houden, wat de belasting op glutathion kan verminderen. Ontstekingsmarkers kunnen de afbraak van glutathion versnellen, dus door ontstekingen te verlagen kan het microbioom bijdragen aan het behoud van glutathion.
Korte-keten vetzuren: Bepaalde bacteriën in de darm produceren korte-keten vetzuren, zoals butyraat die ontstekingen kunnen verminderen en de opname van voedingsstoffen kunnen verbeteren die belangrijk zijn voor de glutathion synthese.
Bacteriële invloed op de lever: De lever is het belangrijkste orgaan voor de productie van glutathion, en het darmmicrobioom kan de leverfunctie beïnvloeden. Door de darmflora te reguleren, kan het microbioom de lever helpen bij het efficiënter synthetiseren van glutathion. [10][11]

Conclusie

De rol van het darmmicrobioom in de regulatie van glutathion en de invloed daarvan op insulineresistentie is een belangrijk onderzoeksgebied, gezien de hoge prevalentie van insulineresistentie in de Westerse samenleving. Insulineresistentie is een belangrijke factor in de ontwikkeling van aandoeningen zoals diabetes type 2, metabool syndroom en hart- en vaatziekten. Oxidatieve stress speelt een cruciale rol in de verstoring van insulinewerking, waardoor de glucose-opname in cellen vermindert.

Glutathion, als de belangrijkste antioxidant van het lichaam, speelt een sleutelrol in het neutraliseren van vrije radicalen en het beschermen van cellen tegen oxidatieve schade. Wanneer glutathionniveaus afnemen, kan dit bijdragen aan insulineresistentie en andere metabole stoornissen.
Onderzoeken tonen aan dat het verhogen van glutathion niveaus, bijvoorbeeld door suppletie met glycine en N-acetylcysteïne, oxidatieve stress kan verminderen en insulineresistentie kan verbeteren. Daarnaast blijkt het darmmicrobioom een belangrijke rol te spelen bij het ondersteunen van de glutathionproductie. Het bevordert de afbraak van voedingsstoffen zoals cysteïne, wat essentieel is voor de glutathionsynthese, en helpt ontstekingen te reguleren, waardoor de afbraak van glutathion wordt verminderd.

In de toekomst zal verder onderzoek naar de interactie tussen het darmmicrobioom, glutathion en insulineresistentie belangrijke inzichten bieden voor de ontwikkeling van effectievere behandelingen voor stofwisselingsziekten, waarbij het verbeteren van de darmgezondheid een veelbelovende strategie kan zijn.

Referenties

Diabetes Fonds. Diabetes in cijfers. Onderzoek uit 2019 en 2022 van Nivel en RIVM in opdracht van het Diabetes Fonds. https://www.diabetesfonds.nl/over-diabetes/wat-is-diabetes/diabetes-in-cijfers
Lee SH, Park SY, Choi CS. Insulin Resistance: From Mechanisms to Therapeutic Strategies. Diabetes Metab J. 2022;46(1):15-37.

Received: Oct 12, 2021; Accepted: Dec 27, 2021

DOI: 10.4093/dmj.2021.0280 .

National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Insulin Resistance & Prediabetes. Mei 2018.
Lapenna D. Glutathione and glutathione-dependent enzymes: From biochemistry to gerontology and successful aging. Ageing Res Rev. 2023 Dec;92:102066. doi: 10.1016/j.arr.2023.102066. Epub 2023 Sep 7. PMID: 37683986.
Habib Yaribeygi , Thozhukat Sathyapalan , Stephen L. Atkin , Amirhossein Sahebkar . Molecular Mechanisms Linking Oxidative Stress and Diabetes Mellitus. 2020 March 9. DOI: 10.1155/2020/8609213
Samantha Hurrle, Walter H. Hsu. The etiology of oxidative stress in insulin resistance. Biomedical Journal, Volume 40, Issue 5, 2017, Pages 257-262.
Sekhar RV. GlyNAC Supplementation Improves Glutathione Deficiency, Oxidative Stress, Mitochondrial Dysfunction, Inflammation, Aging Hallmarks, Metabolic Defects, Muscle Strength, Cognitive Decline, and Body Composition: Implications for Healthy Aging. J Nutr. 2021 Dec 3;151(12):3606-3616. doi: 10.1093/jn/nxab309. PMID: 34587244.
Stine D. Søndergård, Ida Cintin, Anja B. Kuhlman, Thomas H. Morville, Marie Louise Bergmann, Laura K. Kjær, Henrik E. Poulsen, Daniela Giustarini, Ranieri Rossi, Flemming Dela, Jørn W. Helge, and Steen Larsen. 2021. The effects of 3 weeks of oral glutathione supplementation on whole body insulin sensitivity in obese males with and without type 2 diabetes: a randomized trial. Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism . 46(9): 1133-1142.
Tesseraud S, Métayer Coustard S, Collin A, Seiliez I. Role of sulfur amino acids in controlling nutrient metabolism and cell functions: implications for nutrition. British Journal of Nutrition . 2008;101(8):1132-1139. doi:10.1017/S0007114508159025
Mardinoglu A, Shoaie S, Bergentall M, Ghaffari P, Zhang C, Larsson E, Bäckhed F, Nielsen J. The gut microbiota modulates host amino acid and glutathione metabolism in mice. Mol Systeem Biol. 2015 16 okt;11(10):834. doi: 10.15252/msb.20156487. PMID: 26475342; PMCID: PMC4631205.
Gomes AC, Hoffmann C, Mota JF. The human gut microbiota: Metabolism and perspective in obesity. Gut Microbes. 2018 4 juli;9(4):308-325. doi: 10.1080/19490976.2018.1465157. Epub 2018 24 mei. PMID: 29667480; PMCID: PMC6219651.
Mardinoglu A, Shoaie S, Bergentall M, Ghaffari P, Zhang C, Larsson E, Bäckhed F, Nielsen J. The gut microbiota modulates host amino acid and glutathione metabolism in mice. Mol Systeem Biol. 2015 16 okt;11(10):834. doi: 10.15252/msb.20156487. PMID: 26475342; PMCID: PMC4631205.
Gomes AC, Hoffmann C, Mota JF. The human gut microbiota: Metabolism and perspective in obesity. Gut Microbes. 2018 4 juli;9(4):308-325. doi: 10.1080/19490976.2018.1465157. Epub 2018 24 mei. PMID: 29667480; PMCID: PMC6219651.

Cholesterol - Een belangrijke grondstof voor ons lichaam

Wed, 02 Apr 2025 10:28:38 GMT

Cholesterol heeft vaak een slechte reputatie, maar wist je dat het eigenlijk een onmisbare bouwstof is voor ons lichaam? Het is veel meer dan alleen een stof die we moeten vrezen. Ons lichaam maakt zelf cholesterol aan, voornamelijk in de lever, en transporteert het vervolgens naar de plekken waar het nodig is. Het speelt een cruciale rol in allerlei processen en reageert op wat ons lichaam ervaart. Laten we eens dieper ingaan op deze fascinerende stof en waarom het zo essentieel is.

Cholesterol: Een reactie van ons lichaam

De hoeveelheid cholesterol in ons lichaam is geen vast gegeven; het fluctueert afhankelijk van wat we doormaken. Bij stress maakt je lever extra cholesterol aan ter ondersteuning. Ben je zwanger? Je cholesterolgehalte stijgt om hormonale veranderingen en groei te faciliteren. Bij een tekort aan vitamine D kan je cholesterolspiegel stijgen om dit te compenseren. En bij laaggradige ontstekingen – die stille, sluimerende ontstekingen – zal je lever vaak extra cholesterol produceren om het probleem aan te pakken.

Cholesterol werkt als een natuurlijke pleister. Net zoals een korstje een wondje helpt genezen, ondersteunt cholesterol de reparatie van beschadigde bloedvaten. Maar als er onderliggende problemen zijn, zoals een tekort aan vitamine C, een overschot aan omega-6 vetzuren, een tekort aan omega-3, of een gebrek aan eiwitten en koper, kan dit proces uit balans raken. Cholesterol is dus geen vijand, maar een helper die reageert op wat ons lichaam nodig heeft.

De veelzijdige rol van cholesterol

Cholesterol is betrokken bij talloze essentiële processen in ons lichaam. Hier zijn een paar belangrijke functies:

Hormoonproductie : Het is een bouwsteen voor hormonen zoals cortisol (stress), oestrogeen (zwangerschap en vetweefsel), aldosteron (vocht- en mineralenbalans) en testosteron (spieropbouw en libido).
Ontstekingen remmen : Cholesterol remt ontstekingen en werkt als een natuurlijke ontstekingsremmer.
Anti-pathogeen : Het ondersteunt ons immuunsysteem door ziekteverwekkers te bestrijden.
Hersengezondheid : Cholesterol is een essentieel onderdeel van de hersenen en nodig voor de aanmaak van myeline (de isolatielaag rond zenuwen) en synapsen (verbindingen tussen zenuwcellen).
Galproductie : Het helpt bij de aanmaak van gal, wat nodig is om vetten te verteren.
Vitamine D : Cholesterol is een voorloper van vitamine D; een tekort kan de aanmaak ervan verstoren
Flexibele celmembranen : Het houdt celmembranen soepel, maar een teveel aan transvetten kan dit proces verstoren.

Voeding: Wat helpt en wat niet?

Omdat cholesterol zo’n belangrijke rol speelt, is het verstandig om je lichaam met de juiste voeding te ondersteunen. Hier zijn een paar tips:

Eet meer van dit:

Groente en fruit : Rijk aan vitamine C en antioxidanten die ontstekingen verminderen.
Vis, schaal- en schelpdieren : Bronnen van omega-3 vetzuren die de balans met omega-6 herstellen.
Zeewier, paddenstoelen en bessen : Boordevol voedingsstoffen en antioxidanten.
Noten en zaden : Gezonde vetten en mineralen zoals koper.
Olijfolie en kokosvet : Gezonde vetten die je lichaam goed kan gebruiken.

Eet minder van dit:

Suiker : Denk aan frisdrank, koek en snoep – deze verstoren je stofwisseling.
Omega-6 linolzuur : Zit onder andere in zonnebloemolie en margarine en kan ontstekingen bevorderen als je er te veel van binnenkrijgt.
Kant-en-klaar maaltijden : Bewerkte voedingsmiddelen bevatten vaak ongezonde vetten en toevoegingen.

Cholesterol in Balans

Het is belangrijk om te begrijpen dat cholesterol geen boosdoener is, maar een spiegel van wat er in je lichaam speelt. Tekorten aan antioxidanten, een teveel aan vrije radicalen, of een ongezonde levensstijl kunnen ervoor zorgen dat cholesterol harder moet werken om je lichaam te repareren. Door te letten op je voeding en stressniveaus kun je je lichaam helpen om cholesterol op een natuurlijke manier in balans te houden.

Kortom, cholesterol is een vriend, geen vijand. Het is een essentiële grondstof die ons lichaam ondersteunt bij het omgaan met stress, het maken van hormonen, het bestrijden van ontstekingen en het gezond houden van onze hersenen. Onze behandeling ondersteunt de ontgifting en verhoogt het antioxidantniveau in het lichaam, waardoor de natuurlijke balans wordt hersteld.

Boek uw afspraak via: www.noordeindeclinic.nl/afspraak

Schone lucht, gezond brein: de link tussen luchtvervuiling en treinziekten

Wed, 26 Mar 2025 10:28:38 GMT

DEMENTIE

In Denemarken heeft voor het eerst een uitgebreide langjarige studie aangetoond dat luchtverontreiniging kan leiden tot uiteindelijk dementie. Deze conclusie is erg belangrijk als we gemiddeld nog ouder gaan worden dan nu, zullen er steeds meer mensen gediagnosticeerd worden met dementie. Om het stijgende aantal dementie gevallen te verminderen zullen we dus ook moeten zorgen voor schonere lucht en betere leefpatronen.

De studie volgde een groot cohort van 25.233 verpleegkundigen voor meer dan 27 jaar. Zeer veel variabelen werden in deze tijd gemeten en opgeslagen. De doorstane luchtverontreiniging werd per deelnemer individueel en zelfs in tijd nog langer gemeten, te weten van 1979 tot 2020. Daarnaast werden ook de socio-economische invloeden per deelnemer meegewogen.

Uiteindelijk werden 1.409 verpleegkundigen gediagnosticeerd met dementie, dit is iets meer dan 5% van de onderzoeksgroep. Opmerkelijk was dat verpleegkundigen die werden blootgesteld aan dezelfde mate van luchtverontreiniging maar een grotere mate van dagelijkse fysieke inspanning leverden, minder risico op dementie hadden.

Dit heeft dus overeenkomsten met de eerder gepubliceerde studies over beweging en vroegtijdig overlijden. Meer beweging betekent een verlaagde kans op vroegtijdig overlijden 2. En in bijgaande studie leidt dus meer fysieke inspanning (beweging) tot minder negatieve cognitieve effecten veroorzaakt door luchtverontreiniging.

PARKINSON

Nadat we weten dat ‘luchtverontreiniging kan leiden tot een hoger risico op dementie1’, blijkt nu ook dat Parkinson voornamelijk veroorzaakt wordt door toxische belastingen van milieuverontreinigende stoffen.

De ziekte van Parkinson is wereldwijd de snelst groeiende breinziekte en blootstelling aan toxische belastingen is één van de belangrijkste redenen. Er zijn hoogstwaarschijnlijk meerdere stoffen zoals uit bijvoorbeeld pesticiden en luchtverontreiniging hiervoor verantwoordelijk. Al deze stoffen zijn overal aanwezig en verscheidene van deze stoffen kunnen het functioneren van de cel mitochondriën nadelig beïnvloeden. Daarnaast kunnen we ze makkelijk binnenkrijgen via diverse trajecten zoals inhalatie, inname en absorptie via de huid 2,3.

Het verband tussen de blootstelling aan pesticiden en herbiciden en de ziekte van Parkinson is overigens al decennialang bekend uit epidemiologische studies: landbouwers (die pesticiden gebruiken) lopen het hoogste risico op het ontwikkelen van Parkinson-dementie 3,4,5.

Het zoveel mogelijk vermijden en eventueel verwijderen van toxische belastingen zou hierbij vermoedelijk kunnen helpen om van Parkinson een zeldzame ziekte te maken 2.

ONTGIFTEN

Noordeinde Clinic kan helpen om de belasting van toxische stoffen op het lichaam te verminderen. Dit doen wij met gecertificeerde apparatuur van Wegamed, een Duitse ontwikkelaar van medische apparatuur. Boek een afspraak via www.noordeindeclinic.nl/afspraak

REFERENTIES

Tuffier, S., et al. (2024). Long‐term exposure to air pollution and road traffic noise and incidence of dementia in the Danish Nurse Cohort. Alzheimer’s & Dementia. doi.org/10.1002/alz.13814 .

Dorsey E, Bloem BR. Parkinson’s Disease Is Predominantly an Environmental Disease. J Parkinsons Dis. 2024;(Preprint):1–15.

Ahmad MF et al. Pesticides impacts on human health and the environment with their mechanisms of action and possible countermeasures. Heliyon. 2024 Apr 4; 10(7):e29128.

De Miranda BR et al. Preventing Parkinson's Disease: An Environmental Agenda. J Parkinsons Dis. 2022; 12(1):45-68.

Brouwer M et al. Environmental exposure to pesticides and the risk of Parkinson's disease in the Netherlands. Environ Int. 2017; 107:100-110.

Referenties:

Tuffier, S., et al. (2024). Long‐term exposure to air pollution and road traffic noise and incidence of dementia in the Danish Nurse Cohort. Alzheimer’s & Dementia. doi.org/10.1002/alz.13814 .

Journal of the American College of Cardiology: Relationship of Daily Step Counts to All-Cause Mortality and Cardiovascular Events. N.A. Stens, et al.; DOI:10.1016/j.jacc.2023.07.029.

Omega 3: een krachtige bondgenoot tegen depressie

Wed, 19 Mar 2025 10:28:38 GMT

Het onderzoek wees uit dat omega-3-supplementen, vooral die met een hoge concentratie EPA, effectief zijn als aanvullende behandeling voor ernstige depressie. Patiënten die omega-3 gebruikten naast hun reguliere antidepressiva, rapporteerden een grotere vermindering van depressieve symptomen dan degenen die alleen antidepressiva gebruikten. Dit effect was opmerkelijk: in sommige gevallen overtrof de combinatie met omega-3 de werking van antidepressiva alleen.

De mechanismen achter dit effect zijn complex, maar wetenschappers wijzen op de ontstekingsremmende eigenschappen van omega-3. Depressie wordt steeds vaker in verband gebracht met laaggradige ontstekingen in het lichaam en de hersenen. EPA en docosahexaeenzuur (DHA), twee belangrijke omega-3-vetzuren, kunnen deze ontstekingen verminderen door de productie van ontstekingsbevorderende stoffen (zoals cytokines) te remmen en de balans tussen omega-3 en omega-6 vetzuren te herstellen. Bovendien spelen omega-3-vetzuren een cruciale rol in de structuur van hersencellen en de communicatie tussen zenuwcellen, wat op zijn beurt de stemming en emotionele stabiliteit kan verbeteren.

Omega-3 en ADHD: een veelbelovende ondersteuning

Naast depressie zijn er ook aanwijzingen dat omega-3-supplementen een klein maar significant voordeel kunnen bieden bij de behandeling van ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder). Kinderen en volwassenen met ADHD hebben vaak lagere omega-3-niveaus in hun bloed, wat kan bijdragen aan symptomen zoals impulsiviteit, concentratieproblemen en hyperactiviteit. Door omega-3-suppletie kunnen deze symptomen in sommige gevallen verminderen, hoewel de effecten minder uitgesproken zijn dan bij depressie. Onderzoekers suggereren dat omega-3 de hersenfunctie ondersteunt door de aanmaak van dopamine en serotonine te bevorderen, twee neurotransmitters die vaak uit balans zijn bij ADHD.

Wat is Omega-3 precies?

Omega-3-vetzuren zijn een groep meervoudig onverzadigde vetzuren die essentieel zijn voor het menselijk lichaam. Dit betekent dat ons lichaam ze niet zelf kan aanmaken en we ze via onze voeding moeten binnenkrijgen. De drie bekendste omega-3-vetzuren zijn:

Alfa-linoleenzuur (ALA): Dit is een plantaardig omega-3-vetzuur dat voorkomt in voedingsmiddelen zoals lijnzaad, chiazaad, walnoten en hennepzaad. ALA kan in het lichaam deels worden omgezet in EPA en DHA, maar dit proces is inefficiënt (slechts 5-10% wordt omgezet).
Eicosapentaeenzuur (EPA): Dit vetzuur is vooral aanwezig in vette vis en visolie. EPA staat bekend om zijn ontstekingsremmende werking en speelt een belangrijke rol in de geestelijke gezondheid.
Docosahexaeenzuur (DHA): Ook dit vetzuur komt voor in vette vis en is cruciaal voor de hersenontwikkeling, het gezichtsvermogen en de algehele gezondheid van celmembranen. DHA is vooral belangrijk tijdens de zwangerschap en vroege kinderjaren.

Vette vissoorten zoals makreel, zalm, haring, sardines en forel zijn de rijkste natuurlijke bronnen van EPA en DHA. Interessant genoeg halen vissen deze vetzuren zelf uit algen, wat ook de reden is waarom algenolie een populaire plantaardige bron van omega-3 is geworden, vooral voor vegetariërs en veganisten.

Andere gezondheidsvoordelen van Omega-3

De voordelen van omega-3 beperken zich niet tot de geestelijke gezondheid. Deze vetzuren spelen een rol in tal van andere processen in het lichaam:

Hart- en vaatgezondheid: Omega-3 verlaagt de bloeddruk, vermindert triglyceriden (vetten in het bloed) en kan het risico op hartritmestoornissen verkleinen.
Ontstekingsremming: Omega-3 helpt bij aandoeningen zoals reumatoïde artritis door ontstekingen in gewrichten te verminderen.
Hersenontwikkeling: DHA is essentieel voor de ontwikkeling van de hersenen en het netvlies bij baby’s, wat omega-3-suppletie tijdens de zwangerschap en borstvoeding zo belangrijk maakt.
Ooggezondheid: DHA ondersteunt de gezondheid van het netvlies en kan leeftijdsgebonden maculadegeneratie helpen voorkomen.

Hoe Kies je een Kwalitatief Omega-3-Supplement?

Niet alle omega-3-supplementen zijn van dezelfde kwaliteit, en het kiezen van een goed product is cruciaal om de voordelen te maximaliseren en risico’s te vermijden. Hier zijn enkele tips:

Kies voor een lage TOTOX-waarde: Kies voor een lage TOTOX-waarde: De TOTOX-waarde (Total Oxidation Value) geeft de versheid en zuiverheid van visolie aan. Hoe lager de TOTOX-waarde, hoe minder geoxideerd de olie is. Geoxideerde visolie kan schadelijke vrije radicalen bevatten en een belasting vormen voor het lichaam.
Controleer op verontreinigingen: Visolie kan verontreinigd zijn met zware metalen zoals kwik, dioxines en PCB’s. Kies voor een supplement dat getest is op zuiverheid en een certificaat van analyse heeft.
EPA en DHA-verhouding: Voor geestelijke gezondheid lijkt een hogere concentratie EPA (bijvoorbeeld 2:1 EPA/DHA) effectiever te zijn, terwijl een evenwichtige verhouding (1:1) beter is voor algemene gezondheid.
Duurzaamheid: Let op of de visolie afkomstig is van duurzaam gevangen vis of algen, om overbevissing te voorkomen.
Vorm van omega-3: Omega-3 in de vorm van triglyceriden (TG) wordt beter opgenomen dan in de vorm van ethylesters (EE). Controleer het etiket om te zien welke vorm wordt gebruikt.

Hoeveel Omega-3 heb je nodig?

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid omega-3 varieert afhankelijk van je leeftijd, gezondheid en dieet. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert een minimale inname van 250-500 mg EPA en DHA per dag voor volwassenen. Voor therapeutische doeleinden, zoals bij depressie, worden vaak hogere doses gebruikt, variërend van 1.000 tot 3.000 mg EPA/DHA per dag, maar dit moet altijd in overleg met een arts gebeuren.

Omega-3 in je Dieet: praktische tips

Naast supplementen kun je omega-3 ook via je voeding binnenkrijgen. Hier zijn enkele manieren om je inname te verhogen:

Eet vette vis: Probeer 2-3 keer per week vette vis te eten, zoals zalm, makreel of sardines. Een portie van 100 gram zalm bevat ongeveer 1.500-2.000 mg EPA en DHA.
Voeg plantaardige bronnen toe: Gebruik lijnzaadolie, chiazaad of walnoten in smoothies, salades of yoghurt voor een boost van ALA.
Kies voor algenolie: Voor vegetariërs en veganisten is algenolie een directe bron van DHA en EPA.
Vermijd omega-6-overload: Een moderne westerse voeding bevat vaak te veel omega-6-vetzuren (uit zonnebloemolie, margarine en bewerkte voedingsmiddelen), wat de balans met omega-3 kan verstoren. Probeer deze te beperken en kies voor gezonde vetten zoals olijfolie.

Mogelijke bijwerkingen en voorzorgsmaatregelen

Omega-3-supplementen zijn over het algemeen veilig, maar er zijn enkele punten om op te letten:

Bloedverdunnend effect: Hoge doses omega-3 kunnen de bloedstolling vertragen, wat een risico kan vormen als je bloedverdunners gebruikt. Overleg met je arts als je medicatie gebruikt.
Maagklachten: Sommige mensen ervaren een vissige nasmaak, oprispingen of lichte maagklachten. Dit kan worden verminderd door supplementen bij een maaltijd in te nemen of te kiezen voor een enteric-coated capsule.
Allergieën: Mensen met een vis- of schaaldierallergie moeten voorzichtig zijn met visolie en kunnen beter kiezen voor algenolie.

Conclusie

Omega-3-vetzuren zijn niet alleen een modeverschijnsel, maar een onmisbare ondersteuning voor zowel je geestelijke als lichamelijke gezondheid. Of je nu kampt met depressie, ADHD, of gewoon je algehele welzijn wilt verbeteren, omega-3 kan een waardevolle toevoeging zijn aan je dagelijkse routine. Door te kiezen voor een hoogwaardig supplement en je dieet aan te vullen met omega-3-rijke voedingsmiddelen, kun je de voordelen van deze essentiële vetzuren optimaal benutten. Voor meer informatie over het onderzoek naar omega-3 en geestelijke gezondheid, lees de volledige wetenschappelijke publicatie: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/wps.20672 .

Persoonlijk advies en ondersteuning? Boek een intake via www.noordeindeclinic.nl/afspraak